Alınan mesleki eğitimin, insanın sanatsal bakışının
oluşmasındaki rolünü, kendi mesleğime dayanarak,
ön yargısız olarak irdelemek istedim. Çok yaygın bir
söz vardır. “Tıp fakültelerinden her şey çıkar.” diye.
Aslında buradaki “her şey” kelimesinden sanat veya
sanatçılar kastedilmektedir.
Ve devam ederler... “Arada bir de doktor çıkar”...
“Arada bir de doktor çıkar” sözüyle ise; doktorla-
rın çoğunun sanatçı ruhu taşıdığı ve bu ruhla hasta
baktığı, ancak arada bir bu ruhu taşımayan doktorun
da mezun olduğu söylenmeye çalışılmaktadır bence.
Hem tıp hem de sanat eğitimi alanlar bilirler ki, her
iki dalın düşünce pragmatiği birbirine çok benzer.
Hekimlerin sanata yatkınlığı da, eğitimleri sırasında
bu pragmatiğin gelişmesi yüzündendir.
Ülkemizin tıp konusunda geldiği ileri seviyeye dik-
kat edilirse, işlerini sanatçı titizliğiyle yapan doktor-
ların rolü daha iyi anlaşılabilir.
Tıp bir sanattır
Zaten tarih boyunca tıp ile sanat iç içe girerek geliş-
miştir. İlk doktorların aynı zamanda şair, müzisyen,
felsefeci olduğunu biliyoruz. İbni Sina’yı hatırlayı-
nız... Ve Hipokrat’ın “Tıp bir sanattır” dediğini...
Başka bir bakış açısıyla da, önemli sanatçılar eskiden
beri tıp ile ilgilenmişlerdir denilebilir. Örnek olarak
tıp ve anatomi üzerine birçok deneyler yapan Da
Vinci’nin verilmesi bile bu tezi kuvvetlendirir.
Da Vinci’nin mükemmel oranlardaki insan görünü-
mü için yapmış olduğu Vitrivius insanı çizimi, tüm
doktorların, ama özellikle de cerrahların hastalarını
tamir ederken ulaşmaya çalıştıkları bir hedef olarak
görülmüştür.
Cerrahlar içinde, ortopedistlerin ise özel bir yeri olsa
gerek. Bu özel yer insanın ellerini kullanılmasını op-
timal düzeyde sağlamalarından geliyor.
TIP FAKÜLTELERİNDEN HER ŞEY ÇIKAR...
İnsanın dik durması uygarlığın teminatıdır
Uygarlık tarihine bir göz atarsanız, uygarlığın; insa-
noğlu iki ayak üzerine kalktıktan sonra, yani ellerini
kullanmaya başladıktan sonra oluştugunu farkedersi-
niz. Ayrıca uygarlığın devam etmesi için insanoğlu-
nun iki ayak üzerinde kalmaya devam etmesi gere-
kir. Yani insanın dik durması uygarlığın teminatıdır
denilebilir.
İşte bu yüzden doktorların, hastalarına bir sanatçı
ruhu ile yaklaşmaları gerekir. Da Vinci’nin mükem-
mel oranını yakalamak için sanatçı veya sanatçı ruha
sahip doktorların varlığı bu yüzden önemlidir.
Ancak tam doktorların hastalarına bir sanatçı titiz-
liğiyle yaklaşmaları gerektiğini söylediğimiz sırada,
bu yaklaşımı sağlayacak bir eğitimi alıp almadıkları-
nı da sorgulamak gerekir.
Tıp eğitimi ve sanat
Hem sanatla uğraşan, hem de tam 30 yıldır fiilen
doktorluk yapan biri olarak söyleyebilirim ki; bu
sorunun cevabı, düşünmeden “evet”tir. Bir çok tıp
öğrencisi aldıkları eğitimin, aynı zamanda bir sa-
nat eğitimi olduğunu farketmemiş olsa da, bu cevap
“evet”tir.
Örneğin bizim tıp fakültelerinde aldığımız ilk ders-
lerden biri olan “Semioloji” yani “Gösterge Bilim”
sanatın temel öğretilerinden biridir. Burada tıp oku-
mamış okuyucularım için “Semioloji”nin ilgi alanı
hakkında bilgi vermek isterim;
Diyelim ki hasta bize “baş ağrısı” şikayeti ile baş-
vursun. Biz doktorlar Semiolojik (Gösterge bilimsel)
bir bakış ile, bunun hem beyin tümörü, hem astig-
mat, hem stres, hem de buna benzer birçok hastalığın
işareti olabileceğini düşünür, bu hastalıkları tek tek
gözden geçirip, ayıkladıktan sonra teşhise gideriz.
Bir sanat eserinin yapılması ve okunması da aynı
yöntemin kullanılması ile olur. Örneğin bir resme
Dr. Haluk UYGUR
eğitim
TIP FAKÜLTESİ’NDEN HER ŞEY ÇIKAR
artı
49
18