Basic HTML Version
Tıbbi uygulama hataları, Dünya Tabipler Birliği’nin
1992 yılındaki 44. Genel Kurulu’nda “hekimin teda-
vi sırasında standart uygulamayı yapmaması, beceri
eksikliği veya hastaya tedavi vermemesi ile oluşan
zarar” olarak tanımlanmıştır.
Hastalık sürecinde olaylar normal seyrinde gelişebi-
leceği gibi, bir zarar da oluşabilmektedir. Bu zarar
yani istenmeyen sonuç; hem izin verilen risk yani
komplikasyon sonucunda, hem de tıbbi uygulama
hatası sonucunda gelişebilir.
Hemen her tür tıbbi uygulamanın bir takım riskleri
vardır. Uygulama bu riskler göze alınarak, yarar-za-
rar dengesi gözetilerek yapılır. Kesin ortaya çıkacağı
veya çıkma olasılığı bulunduğu bilinen yani öngö-
rülebilen riskler, uygulama belirgin derecede hasta
yararına ise uygulamanın yapılmasına engel kabul
edilmez.
Günümüzdeki hukuk anlayışına göre, sağlık hizme-
ti sunanlar mesleklerini “izin verilen risk” kavramı
çerçevesinde uygularlar. İzin verilen riskin tıbbi kar-
şılığı komplikasyondur ve tek başına kusur sayılmaz.
Komplikasyon tıbbi bakım ve tedavi sırasında görü-
len ve hekimin hatası olmayan durumları ifade et-
mektedir. Hekim, hastanın bilgisi dahilinde (aydınla-
tılmış onam) olması durumunda, bu zararların ortaya
çıkmasından sorumlu değildir. Komplikasyon, yetki-
li bir sağlık çalışanının hastasına uyguladığı standart
tedavi sırasında veya sonrasında öngördüğü halde
önleyemediği, istemediği bir zararlı sonuçla karşı-
laşmasıdır. İzin verilen risk çerçevesinde standart bir
uygulama sonucu zarar oluşmuştur. Ancak kompli-
kasyonun tıbbi uygulama hatasına dönüşmemesi için
zamanında fark edilmesi, gerekli önlemlerin alınıp,
standart tıbbi girişimlerin uygulanması gereklidir.
Hekim, tedavi sonucunda ortaya çıkacak riskten an-
cak kusur yapması halinde sorumlu tutulabilir. He-
kimin sorumlu tutulabilmesi için kusurlu davranış,
zararlı sonuç ve kusurlu davranışla zarar arasında
nedensellik bulunması gereklidir.
Tıbbi uygulama hatası ve komplikasyon farkları:
Tıbbi Uygulama Hatalarının Özellikleri:
• Öngörülebilir ve önlenebilir özelliktedir.
• Zamanında müdahale edilmemiştir.
• Ceza ve tazminat sorumluluğu bulunmaktadır.
• Tanı ve tedavi hataları olabilir.
• Gerekli konsültasyonlar yapılmamış, geciktiril-
miş olabilir.
• İhmal, tedavi sonrası takip kusuru olabilir.
• Gerekli laboratuar ve teknik inceleme yapılma-
mış olabilir.
Komplikasyon:
• Öngörülebilir veya öngörülemez, engellenemez
özelliktedir.
• Zamanında müdahale edilmiştir.
• Ceza ve tazminat sorumluluğu bulunmamaktadır.
• Tanı ve tedavi hataları yoktur.
• Gerekli konsültasyonlar yapılmıştır.
• İhmal, tedavi sonrası takip kusuru yoktur.
• Gerekli laboratuar ve teknik inceleme yapılmıştır.
Bakım standardı
Tıp biliminin günümüzde ulaştığı bilimsel ve teknik
düzey, uygulamanın yapıldığı ortamın koşulları, uy-
gulamayı yapanın eğitim düzeyi göz önünde bulun-
durulduğunda, aynı ortam koşullarında, aynı yetkin-
lik düzeyinde bir hekimin göstermesi gereken özen,
bakım standardı olarak adlandırılır.
Bakım standardının belirlenmesinde; ortam koşulları
(uygulamanın yapıldığı yerin teknik donanım olarak
uygulamanın yapılmasına uygun olup olmadığı, uy-
gulamanın acil ya da seçilmiş şartlarda yapılıp yapıl-
madığı, olay yerinin özellikleri…) ve kişinin yetkin-
lik düzeyi göz önünde bulundurulmaktadır.
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, bir kararında; ölçü ola-
rak, “tedbirli bir doktorun aynı hal ve şartlar altında
göstereceği özen”in göz önünde tutulacağını kabul
etmiştir. Bilirkişi değerlendirmesinde bakım standar-
dına uygun davranılıp davranılmadığı araştırılmak-
tadır.
Tıbbi uygulamalarda başlıca hata meydana gelen
alanlar şunlardır:
1. İletişim eksiklikleri
2. Kayıt hataları
3. Yetki sınırlarının aşılması ve konsültasyon
4. Aydınlatma ve onam
5. Tanı hataları
6. Tedavi hataları
7. Hatalı karar
8. Girişim hataları ve teknik hatalar
9. Terk etme
10. Özen eksikliği
malpraktis
TIBBİ UYGULAMA HATASI NEDİR?
NE DEĞİLDİR?
artı
49
20